AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı Çıkmış Sorular ve Dağılım
Son 3 yılda da kesintisiz soru gelmiştir; ÖSYM'nin her yıl düzenli yokladığı temel konulardandır (ortalama 3.5 soru). Aşağıdaki tabloda 2018–2025 yılları arasındaki resmi soru sayılarını, 2021–2026 ÖSYM PDF kitapçıklarını ve arşivdeki örnek soruları inceleyebilirsiniz.
Yıllara Göre Divan Edebiyatı Soru Sayısı (2018 – 2025)
| 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| - | 3 | 4 | 6 | 4 | 4 | 4 | 3 | 28 |
AYT Resmi ÖSYM Çıkmış Soru Kitapçıkları (PDF)
Divan Edebiyatısorularını doğrudan ÖSYM'nin yayınladığı orijinal sınav kitapçıkları üzerinden çözebilirsiniz:
Arşivdeki Divan Edebiyatı Çıkmış Soru Örnekleri (7 Soru)
Soru 9 (Divan Edebiyatı & Gazel Nazım Biçimi)
Biçim ve içerik özellikleri dikkate alınarak verilen dizelerin gazel türüne ait olduğunun belirlenmesi.
- Gazel aa, ba, ca, da şeklinde uyaklanan, 5-15 beyitten oluşan lirik aşk şiiridir.
- İlk beyte matla, son beyte makta, en güzel beyte beytü'l-gazel denir.
Soru 10 (Divan Şiiri & Kaside Bölümleri)
Kasidenin nesib/teşbib, girizgah, medhiye, tegazzül, fahriye ve dua bölümlerinin içerik analizi.
- Medhiye bölümünde övülen kişi yüceltilir; fahriye bölümünde şair kendi sanatını över.
- Kasideler din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan beyit nazım biçimidir.
Soru 11 (Divan Şiiri & Aşk / Izdırap Teması)
Fuzuli tarzı aşktan duyulan ızdırabı yücelten beyitlerin mazmunlar ve ahenk unsurları üzerinden çözümü.
- Divan şiirinde sevgili selvi boylu, keman kaşlı, ok kirpikli klişeleşmiş mazmunlarla anlatılır.
- Aruz ölçüsünde hecelerin açık (kısa) ve kapalı (uzun) oluşuna göre kalıplar bulunur.
Soru 14 (Divan Nesri & Eser - Sanatçı Eşleştirmesi)
Tazarruname (Sinan Paşa), Şikayetname (Fuzuli), Mir'atü'l-Memalik (Seydi Ali Reis) gibi nesir eserleri.
- Süslü nesirde secili (kafiyeli düzyazı) ağır dil kullanılırken, sade nesirde halk dili hakimdir.
- Seyahatname (Evliya Çelebi) ve Sefaretname (Yirmisekiz Çelebi Mehmet) gezi türünün öncüleridir.
Soru 15 (Tasavvuf Edebiyatı & İlahi - Nefes)
Yunus Emre geleneğinde ilahi, nefes ve şathiye türlerinin felsefi ve edebi özelliklerinin tespiti.
- İlahi Allah aşkını ve vahdet-i vücut anlayışını işler; Bektaşilerde nefes, Alevilerde deme denir.
- Dili sade halk Türkçesidir; hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimi esastır.
Soru 17 (Tanzimat I. Dönem Edebiyatı & Tiyatro)
Şinasi'nin Şair Evlenmesi piyesi ve Tanzimat I. döneminde hak, adalet, hürriyet temalarının işlenmesi.
- Şair Evlenmesi görücü usulü evliliğin sakıncalarını işleyen ilk batılı Türk tiyatrosudur.
- Tanzimat I. döneminde 'toplum için sanat' anlayışı hakimdir; dil sadeleştirilmeye çalışılmıştır.
Soru 19 (Servet-i Fünun Edebiyatı & Tevfik Fikret)
Tevfik Fikret'in bireysel dönemden toplumsal döneme geçişi, Haluk'un Defteri ve Şermin eserleri.
- Servet-i Fünun'da mensur şiir ve serbest müstezat türleri gelişmiş, parnasizm ve sembolizm etkili olmuştur.
- Aruz ölçüsü Türkçeye başarıyla uygulanmış ve 'kulak için kafiye' benimsenmiştir.